Como primeiro paso, para abordar cuestións de RSE na empresa, e como ocorre en calquera novo enfoque de xestión, é necesaria a existencia dunha organización e dunha mínima capacidade de xestión. Partindo diso poderemos empezar analizar e integrar novas materias e coñecementos. Necesitamos polo tanto unha organización estruturada e un equipo humano con capacidade de traballar neste campo.
A partires deste punto debe desenvolverse un traballo, proposto en tres fases, en base a unha coherencia de obxectivos que se desglosan en diversas tarefas.
O arranque do proceso debe partir do máximo órgano directivo, en consenso de todo o equipo directivo e accionistas, co fin de implicar a toda a organización nesta cuestión de gran calado.
Este primeiro compromiso debe reflectirse nunca declaración sobre a vocación de avanzar na materia. Seguidamente é moi importante designar un Responsable do proxecto así coma o seu equipo, o cal deberá estar composto por persoas con peso na empresa. Expoñemos a continuación unha aproximación da composición ideal do equipo de traballo en RSE:
- Dirección Xeral: responsable de impulsar o novo proxecto e transmitir os compromisos e estratexias da organización a todo o equipo.
- Responsable de RSE: encargado de coordinar a implantación e o seguimento, de analizar os indicadores e de elaborar a Memoria de Sostibilidade.
Será necesario nomear a un membro de cada departamento, para que apoie ó responsable na tarefa da implantación da RSE na empresa, asumindo responsabilidades no seu campo.
Como se pode ver é necesario implicar a todo o persoal da empresa, dado que a implantación da RSE non é cousa dun departamento concreto, senón que debe ser o froito dun cúmulo de actuacións desenvolvidas por todos os membros e en todos os campos nos que a empresa interactúa.
Unha vez tomada unha decisión firme coa Sostibilidade e formado e designado o equipo completo, o seguinte paso consiste nunha exhaustiva análise da nosa empresa, tanto a nivel interno coma a nivel externo. Esta análise debe incluír todos os ámbitos sobre os que a empresa exerce influencia, co obxectivo de coñecer cal é a nosa realidade na materia. Esta diagnose debe avaliar cuestións relacionadas coa seguridade e saúde laboral, xestión económica, clientes, provedores, empregados, acción social, medioambiente,…
Unha parte moi importante deste apartado é a análise dos grupos de interese da empresa. Os grupos de interese (stakeholders, en denominación inglesa) son aquelas partes interesadas (persoas físicas, xurídicas ou colectivos) que ven afectadas, de forma directa ou indirecta, polas actividades da empresa ou que teñen incidencia sobre ela. Poden ser tanto internos (membros da empresa) como externos (axentes que non pertencen á organización, pero teñen algún tipo de relación con ela). Exemplos clásicos de grupos de interese internos son os traballadores ou os accionistas. En canto aos externos, podemos enumerar a clientes, provedores, empresas da competencia, administración, veciños e a sociedade en xeral.
O traballo sobre os grupos de interese debe:
- Identificalos e recoñecer interlocutores válidos
- Coñecer as súas necesidades
- Clasificalos en función da súa relevancia para as nosas actividades.
Debemos entender que estes grupos de interese inflúen no logro dos obxectivos corporativos e expresan devandito interese e expectativas sobre a empresa concretando demandas específicas. Isto pode influír tanto na definición e obtención de devanditos obxectivos como na conduta da compañía. Polo tanto, é necesario coñecer a estratexia e os intereses destes axentes, razón pola que a comunicación con eles convértese en peza crave. Unha vez coñecidas as súas expectativas, integrarémolas, na medida do posible, e de acordo á capacidade da empresa, nas nosas políticas e estratexias.
Na análise da empresa, resulta básico un estudo da estrutura da organización, que teña como fin recoñecer os procesos decisorios e funcionais. Para iso é importante analizar en profundidade os seguintes puntos:
- Organigrama
- Fluxos de información e comunicación interna e externa
- Funcións, autoridade, responsabilidades e influencias das diferentes áreas ou departamentos
Por suposto, a empresa debe ter un coñecemento exhaustivo dos servizos e/ou produtos que ofrece. Neste senso, é básico ter claros aspectos como a natureza do produto, a súa composición, tipo de consumidores aos que vai dirixido, información que se debe fornecer ou a accesibilidade.
Nesta etapa, existe unha última cuestión que consideramos clave e fundamental para a consistencia do proceso que a empresa está expondo ao redor da RSE. Referímonos á definición dos conceptos de misión, valores e visión da organización. Dada a dimensión e natureza de moitas empresas, é fácil que, en moitos casos, non estean expresamente definidos, aínda que sexan coñecidos por todos os membros da empresa. Así, estes conceptos deben de estar claramente recoñecidos, antes de abordar unha futura revisión:
- Misión: ¿Por que existimos? É o propósito ou razón de ser da empresa
- Visión: ¿Que queremos ser? Definición dun estado ideal que se pretende alcanzar.
- Valores: ¿Que é importante para nós? Aqueles principios que conforman a insignia da empresa e que identifican e impulsan a iniciativa empresarial (honestidade, calidade, trato directo,…)
E, adicionalmente, debemos ter claro cal é o noso Plan Estratéxico previo aos compromisos coa RSE.
Coa análise realizada debemos identificar a posición na que estamos e cal é o noso alcance en materia de RSE e Sostibilidade. Isto debe levarnos a reflexionar sobre as nosas posibilidades e as implicacións que a nosa empresa pode desenvolver en RSE.
A partir deste momento comeza a integración real e efectiva da nosa empresa en materia de RSE e Sostibilidade.
O primeiro paso debe ser revisar os nosos conceptos de Misión, Visión e Valores en función dos novos enfoques e realidades, así coma as políticas e compromisos da empresa.
Un segundo paso debe abordar a integración e revisión do noso Plan Estratéxico, aplicando os novos valores. Esta revisión débese efectuar entendendo a estratexia como a forma en que a empresa intenta crear valor para os seus accionistas, clientes, empregados e cidadáns. O noso Plan Estratéxico debe definir uns obxectivos xenéricos que se queren acadar, e a partir deles formularemos o noso Plan en profundidade e con máis detalle, como veremos a continuación.
